Săn hươu
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Thành ngữ:
- Chỉ việc tranh giành thiên hạ, tranh đoạt quyền lực tối cao: "Săn hươu" là một thành ngữ Hán Việt, dùng để hình ảnh hóa cuộc chiến tranh giành ngôi vị hoàng đế hoặc quyền thống trị đất nước. Thành ngữ này xuất phát từ điển tích lịch sử Trung Quốc.
Ví dụ sử dụng
- Thành ngữ:
- Thời loạn 12 sứ quân, đất nước trở thành nơi săn hươu của các thế lực. (Thời loạn 12 sứ quân, đất nước trở thành nơi các thế lực tranh giành ngôi vị.)
- Cuộc săn hươu cuối cùng đã kết thúc với chiến thắng của nhà Nguyễn. (Cuộc tranh giành quyền lực tối cao cuối cùng đã kết thúc với chiến thắng của nhà Nguyễn.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Thiên hạ săn hươu": Cả thiên hạ cùng tranh giành quyền lực. Cụm này nhấn mạnh tính chất hỗn loạn, nhiều người cùng tham gia tranh đoạt.
- Giai đoạn Nam-Bắc triều là thời kỳ thiên hạ săn hươu. (Giai đoạn Nam-Bắc triều là thời kỳ mọi người tranh giành quyền lực.)
"Săn hươu ở đất Tần": Chỉ cuộc tranh giành cụ thể ở một vùng đất hoặc quốc gia nào đó. Cách dùng này thường thấy trong văn chương, sử sách.
- Các sử gia bàn về cuộc săn hươu ở đất Tần thời Chiến Quốc. (Các sử gia bàn về cuộc tranh giành quyền lực ở nước Tần thời Chiến Quốc.)
Biến thể và từ gần giống
- Đuổi hươu: Là một biến thể khác của cùng một điển tích, cùng mang nghĩa tranh giành thiên hạ. Đây là từ thường dùng trong các văn bản cùng thời.
- Câu "Nhất hổ xuất sơn, bách thú kinh tàn" thường đi kèm với điển "đuổi hươu". (Câu "Nhất hổ xuất sơn, bách thú kinh tàn" thường đi kèm với điển tích tranh giành thiên hạ.)
Từ đồng nghĩa
- Tranh hùng: Tranh giành để trở thành người hùng, kẻ mạnh nhất (thường dùng trong cụm "thời thế tạo anh hùng").
- Tranh bá đồ vương: Tranh giành ngôi bá chủ, vương quyền.
Thành ngữ liên quan
"Trong tay không có cây cung mà cũng đùa săn hươu": Chỉ những kẻ không có thực lực nhưng cũng tham gia vào cuộc tranh giành. Thành ngữ này mang ý chê bai, mỉa mai.
- Hắn ta chẳng có binh lực, của cải gì, đúng là "trong tay không có cây cung mà cũng đùa săn hươu". (Hắn ta chẳng có binh lực, của cải gì, đúng là không có thực lực mà cũng tham gia tranh giành.)
"Hươu chạy vào nhà ai, người ấy được": Một cách diễn đạt khác của điển tích, nhấn mạnh yếu tố thiên mệnh hoặc cơ may trong cuộc tranh giành quyền lực.
- Vận nước đổi thay, "hươu chạy vào nhà ai, người ấy được", nhà Trần đã lên ngôi. (Vận nước đổi thay, theo lẽ trời, nhà Trần đã giành được ngôi vị.)
- Chỉ việc giành thiên hạ. Xem Đuổi hươu